Terugkeer van de 40 dagen kraamtijd!

Mon, 31 Jan 2022 19:38:30 GMT

Het verloop van de kraamtijd heeft lange termijn effect op de moeder, baby en het hele gezin!

Fysieke en mentale transformatie

Ik weet nog dat ik dacht, als Ilja (ons zoontje van 5, eind mei geboren) is geboren dan ga ik lekker de hele zomer leuke tripjes maken, vrienden opzoeken in Zweden, stedentripjes enzovoort. Hop, baby in de draagdoek en gaan, ik zag het helemaal voor me. Ook al was ik best snel weer op de been na mijn bevalling, ik had niet kunnen vermoeden wat voor impact het moederschap op me zou hebben. Hormonaal was ik totaal in de war, ik kon weinig aan, niets meer overzien. Een ritje naar de andere kant van Nederland zat er die eerste weken al echt niet in, laat staan tripjes naar het buitenland. Ik vond ook dat ik niet in bed hoefde te blijven. Rust was voor mietjes. Het voelde als een onmogelijkheid maar elke ochtend zat ik gedoucht, in de make up en mijn haar gekruld klaar voor de kraamvisite. Het duurde dan ook niet lang of mijn bloeddruk rees de pan uit.

Mijn vriend moest vier weken na de bevalling terug naar Gabon, waar we toen woonden. Daar zat ik dan, in mijn eentje met mijn pasgeboren baby en vond ik dat ik het allemaal wel zelf moest kunnen. Niet dus. Een kopje thee zetten lukte vaak al niet eens. Ik voelde me eenzaam, in de war en beperkt. Pas toen ik meerdere avonden huilend mijn vriend opbelde en door de telefoon gilde dat hij NU moest terugkomen, besefte ik dat ik het niet alleen kon en, belangrijker nog, hoefde te doen. Ik ben naar mijn ouders gegaan.

Bij ons dochtertje Liva (nu 3) had ik pre-eclampsie (een gradatie van zwangerschapsvergiftiging) en veel bloedverlies waardoor ik maar langzaam herstelde. Ze was een slechte slaper, hele nachten hebben we met haar rond gesjouwd en een enorm slaapgebrek opgebouwd. Het voelde alsof ik aan het overleven was, waarbij mijn relatie onder druk kwam te staan, want van slaapgebrek wordt niemand een leuker mens. Ook bleken we niet echt op een lijn te zitten over de verdeling van de zorg, huishouden, de nachten etc. Ik voelde me eenzaam en uitgeput. Pas na ruim 2 jaar had ik het gevoel dat ik er weer een beetje was.

Ik heb naast de vreugde van het krijgen mijn zoontje en dochtertje, heel intens de fysieke en mentale veranderingen beleefd die het moederschap met zich meebracht. Ik leed aan wat de Australische arts Oscar Serralach postnatal depletion (postnatale uitputting) noemt, waarbij je op verschillende niveaus suboptimaal functioneert met (grote) gevolgen waar je nog jaren last van kunt houden. Voor mij was dit een enorme erkenning van wat ik had ervaren. En nog steeds ben ik snel uit evenwicht bij slaapgebrek, ervaar ik grotere hormonale schommelingen (helaas met bijbehorende stemmingen) en is mijn geheugen blijvend een vergiet geworden.

Het vierde trimester

De 40 dagen, of het vierde trimester, na de bevalling worden ook wel “Sacred Window’ genoemd in Ayuerveda of ‘Month of Gold’ in de traditionele Chinese culturen. Niet toevallig bestaan er op elk continent tradities, rituelen en strikte regels die uitgaan van het eren, beschermen en verzorgen van de nieuwe mama. Rust, support en goede (warme) voeding staan hierbij centraal. In het grootste deel van de westerse wereld is de kraamtijd helaas nog altijd onderbelicht. Dit heeft grote gevolgen voor de gezondheid en well-being van moeder, baby en daarmee voor de hele gemeenschap. Tot 20% van de moeders wereldwijd krijgt te maken met een postnatale depressie, 35% ervaart symptomen van een post traumatische stress stoornis na de bevalling. Gelukkig is het vaak minder heftig, maar verreweg de meeste nieuwe mama’s ervaren wel een postpartum reactie, of ‘existentiële transformatie’, waarbij je leven totaal op zijn kop staat en je alles opnieuw moet uitvinden.

In Nederland hebben we als een van de weinige landen in de wereld kraamzorg. Hoe fijn deze zorg ook is, na deze allereerste dagen ben je nog niet hersteld en is de transformatie naar het moederschap pas net begonnen. Ook merkte ik om me heen dat we het lastig vinden om echt rust te nemen en om hulp te vragen. We hebben een houding van niet zeuren en ervaren al snel een inbreuk op onze privacy.

Postpartum Planning

Het is begrijpelijk dat je in blijde verwachting niet altijd na wilt of kunt denken over de periode na de bevalling, maar de realiteit is dat er nu te weinig over wordt gesproken en dat veel vrouwen in hun eentje doorploeteren vaak met (onnodige) schuldgevoelens. We realiseren ons te weinig, zelfs vaak ook nog nadat we al een keer zijn bevallen, wat het moederschap met je doet en wat je als nieuwe moeder en nieuw gezin nodig hebt die eerste tijd. Goede en uitgebreide postpartum planning tijdens de zwangerschap is naar mijn mening daarom essentieel!

Geboortezorg 2.0

Mon, 31 Jan 2022 19:33:32 GMT

De geboortezorg moet op de schop om te kunnen voldoen aan de wensen en eisen van de huidige tijd!

De tijd is rijp voor geboortezorg 2.0 waarbij de barende vrouw centraal staat. De huidige situatie biedt een kans om naast de verbeterde medische zorg voor de prenatale vrouw en baby, meer aandacht aan de barende en postnatale vrouw te geven. En in plaats van verharding en met de vinger te wijzen met een kritische en open blik te kijken naar de huidige status quo en met elkaar de nieuwe richting te bepalen voor een geboortezorg 2.0.

Ik ben vrij nieuw in de wereld van de geboortezorg, maar vanaf het moment dat ik me erin begaf werd ik geconfronteerd met tegenstellingen, angst, gekrenkte ego’s en misverstanden, maar bovenal ook een gedeelde passie voor het wonder van zwangerschap en geboorte.

Door de relatief hoge perinatale sterfte in Nederland is het beleid en de praktijk in de geboortezorg vanaf 2017 op de schop gegaan. Om dit aantal naar beneden te brengen zijn er nieuwe samenwerkingsverbanden en stuurgroepen opgericht, de neonatale screening is uitgebreid en het preconceptieconsult is ingevoerd (RIVM 2018).

Opvallend is dat in er nog altijd te weinig aandacht is voor de barende en postnatale vrouw. Kijken we naar cijfers m.b.t. tot perinatale depressie dan zien we juist hierin een stijging (cijfers variëren van 11% tot 19,8%). Ook tonen diverse onderzoeken aan dat de overgang naar het moederschap als een emotionele en fysieke roller coaster wordt ervaren waarbij de wereld op zijn kop komt te staan en dat de geboortezorg hierop nog onvoldoende is ingericht.

Dat we het perinatale sterftecijfer naar beneden willen brengen en noodzakelijke interventies daarop zijn gericht begrijpt iedereen. Maar een goede basis voor een kind is ook een moeder die in staat is zowel fysiek als mentaal voor haar kind te zorgen. Hoe de bevalling verloopt en hoe daarna voor een nieuwe moeder wordt gezorgd is daarvoor cruciaal!

Er klinken steeds meer geluiden over oerbevalling, natuurlijk bevallen, zoutlampje en etherische oliën etc. De vraag naar doula’s stijgt en het aantal (postpartum) doula’s ook. Een teken aan de wand! Doen we dit af als hippie gedoe, irritant of zelfs gevaarlijk dan mis je de boot. Het biedt een kans om samen te kijken naar wat er beter kan en moet. Veel draait hierbij om communicatie en informatie. Als een vrouw het gevoel heeft dat zij de regie over haar bevalling had, dat zij serieus is genomen en er op een liefdevolle manier naar haar is geluisterd en met haar is omgegaan, heeft dit positieve gevolgen voor hoe zij terugkijkt op haar bevalling. En, ik durf te stellen dat dit positieve gevolgen heeft op haar fysieke en mentale herstel en daarmee ook bijdraagt aan een veilige basis voor de baby en het hele gezin.

Hoe nu verder? Startpunt is begrip en respect voor elkaars vakgebied. Een doula heeft geen kennis van de medische risico’s en een gynaecoloog of verloskundige, die een barende vrouw misschien nog nooit heeft gezien, heeft niet altijd de mogelijkheid of tijd om haar gerust te stellen en te ondersteunen tijdens de bevalling en daarna. Een doula kan een positieve liaison zijn tussen moeder en de medische professionals en bijdragen aan de daadwerkelijke uitvoering van informed consent. Een geboorteteam van gynaecologen, verloskundigen en doula’s kan elkaar versterken en er samen voor zorgen dat de barende en postnatale vrouw de beste zorg krijgt die zij verdient!

Aanbevelingen:

Opnemen van doula’s in overlegstructuren met verloskundigen en artsen.
Meer aandacht voor de samenwerking tijdens de opleidingen, zowel in de doula opleidingen als de verloskunde, en medische opleidingen.
Jaarlijks interdisciplinair event ter bevordering van de samenwerking waarbij de rol van ieder wordt belicht en waar wordt gekeken naar wat er kan worden verbeterd.
Verdere professionalisering van de Nederlandse Beroepsvereniging voor Doula’s voor een hoge en duidelijke standaard van doula zorg.

076d9b9c

Terugkeer van de 40 dagen kraamtijd!

Het verloop van de kraamtijd heeft lange termijn effect op de moeder, baby en het hele gezin!

Geboortezorg 2.0

De geboortezorg moet op de schop om te kunnen voldoen aan de wensen en eisen van de huidige tijd!